به‌روزرسانی: ۸ اکتبر ۲۰۲۶
SPID و CIE دو روش اصلی هویت دیجیتال در ایتالیا هستند و برای ورود به بسیاری از سامانه‌های دولتی و اداری استفاده می‌شوند. اگر در ایتالیا زندگی، تحصیل یا کار می‌کنید، احتمالاً برای خدماتی مانند INPS، Agenzia delle Entrate، Fascicolo Sanitario Elettronico، Comune، Universitaly، Portale ALI و بسیاری از خدمات دانشگاهی یا اداری به یکی از این دو نیاز پیدا می‌کنید.
در سال ۲۰۲۶ چند تغییر مهم رخ داده است: برخی ارائه‌دهندگان SPID برای تمدید یا استفاده کامل از سرویس هزینه سالانه تعیین کرده‌اند؛ قراردادهای SPID در سطح ملی تا سال ۲۰۲۷ تمدید شده‌اند؛ و از ۳ اوت ۲۰۲۶ کارت‌های هویت کاغذی عملاً جای خود را به Carta d’Identità Elettronica داده‌اند. در این راهنما همه این موارد را به‌صورت عملی توضیح می‌دهیم.
SPID چیست؟
SPID – Sistema Pubblico di Identità Digitale یک هویت دیجیتال است که توسط ارائه‌دهندگان مورد تأیید AgID صادر می‌شود. با یک حساب SPID می‌توانید به سامانه‌های دولتی و بسیاری از سرویس‌های خصوصی وارد شوید.
SPID سه سطح امنیتی دارد:
- Livello 1: نام کاربری و رمز عبور؛
- Livello 2: رمز عبور + کد یکبارمصرف یا تأیید در اپ؛
- Livello 3: سطح امنیتی بالاتر که فقط در بعضی ارائه‌دهندگان و سرویس‌ها استفاده می‌شود.
SPID برای چه کسانی لازم یا مفید است؟
از نظر قانونی همیشه «اجباری» نیست، اما در عمل برای بسیاری از امور اداری بسیار مفید است. مهم‌ترین کاربردها عبارت‌اند از:
- ورود به INPS برای سوابق بیمه، pension، NASpI، bonus و خدمات رفاهی؛
- ورود به Agenzia delle Entrate برای مالیات، 730، قرارداد اجاره، partita IVA و پرونده مالیاتی؛
- Fascicolo Sanitario Elettronico و خدمات سلامت منطقه‌ای؛
- Comune و ANPR برای گواهی‌ها، residenza و خدمات جمعیتی؛
- Universitaly و بعضی سامانه‌های دانشگاهی؛
- Portale Servizi ALI وزارت کشور برای immigration و conversione؛
- INAIL و بسیاری از سامانه‌های کاری و حرفه‌ای؛
- PagoPA و برخی خدمات مرتبط با App IO؛
- ثبت‌نام در concorsi pubblici و سامانه‌های استخدام عمومی؛
- برخی بانک‌ها، بیمه‌ها و سرویس‌های خصوصی که «Entra con SPID» دارند.
چه کسانی می‌توانند SPID بگیرند؟
برای SPID شخصی معمولاً باید حداقل ۱۸ سال داشته باشید و یک مدرک شناسایی ایتالیایی معتبر داشته باشید.
مدارک معمول موردنیاز:
- کارت هویت ایتالیایی، پاسپورت ایتالیایی یا گواهینامه معتبر ایتالیایی؛
- Tessera Sanitaria یا مدرک رسمی Codice Fiscale؛
- ایمیل شخصی؛
- شماره موبایل شخصی.
برای شهروندان خارجی: Permesso di soggiorno به‌تنهایی برای درخواست SPID کافی نیست. معمولاً ابتدا باید Carta d’Identità ایتالیایی از Comune بگیرید و بعد با آن SPID فعال کنید.
SPID را از کجا می‌توان گرفت؟
SPID توسط Identity Providerهای مورد تأیید AgID صادر می‌شود. در حال حاضر ارائه‌دهندگان اصلی شامل Aruba، Etna Hitech، InfoCamere، InfoCert، Intesi Group، Lepida، Namirial، Poste Italiane، Register، Sielte، TeamSystem و TI Trust Technologies هستند.
اعتبار SPID همه این ارائه‌دهندگان یکسان است؛ تفاوت اصلی در روش احراز هویت، اپلیکیشن، قیمت، پشتیبانی و هزینه تمدید است.
مقایسه قیمت چند SPID پرکاربرد در ۲۰۲۶
تا چند سال قبل استفاده از SPID برای شهروندان تقریباً همیشه رایگان بود، اما در ۲۰۲۶ این وضعیت تغییر کرده و بعضی ارائه‌دهندگان هزینه تمدید سالانه تعیین کرده‌اند. قیمت‌های زیر مربوط به وضعیت فعلی در اکتبر ۲۰۲۶ هستند و ممکن است بعداً تغییر کنند.
| ارائه‌دهنده | سال اول / فعال‌سازی پایه | تمدید یا استفاده سالانه | نمونه هزینه احراز هویت |
|---|
| PosteID | سال اول رایگان | €6 در سال از سال دوم؛ برخی گروه‌ها معاف‌اند | CIE + PIN رایگان؛ اداره پست €12؛ CIE بدون PIN یا روش اپراتوری €10 |
| InfoCert | سال اول رایگان | €4.90 + IVA در سال | بسته به روش شناسایی ممکن است هزینه جدا داشته باشد |
| Aruba | سال اول رایگان | €4.90 + IVA در سال | Webcam: €29.90 + IVA؛ CIE: €9.90 + IVA؛ CNS رایگان |
| LepidaID | رایگان | رایگان برای استفاده شخصی | چند روش رایگان؛ Webcam با اپراتور €15 + IVA |
| SielteID | رایگان | رایگان؛ تمدید خودکار بدون هزینه | روش‌های احراز هویت بسته به کانال متفاوت‌اند |
| Namirial | Full در سال اول؛ فعال‌سازی با CIE رایگان | Full: €9.99 + IVA در سال؛ Lite رایگان ولی بدون دسترسی به PA | VideoID از €19.90 + IVA |
نکته مهم: هزینه «فعال‌سازی» و هزینه «استفاده یا تمدید سالانه» دو موضوع جدا هستند. ممکن است SPID را رایگان فعال کنید ولی از سال دوم برای ادامه دسترسی کامل هزینه داشته باشید.
PosteID در ۲۰۲۶ چه تغییری کرده است؟
از ۱ ژانویه ۲۰۲۶، Poste Italiane برای دسترسی SPID بعد از سال اول €6 در سال تعیین کرده است. سال اول همچنان رایگان است، اما هزینه روش شناسایی ممکن است جدا باشد.
طبق شرایط Poste، گروه‌هایی مانند افراد زیر سن قانونی، افراد ۷۵ سال یا بیشتر، برخی افراد مقیم خارج و دارندگان SPID حرفه‌ای از این هزینه سالانه معاف هستند.
اگر هزینه تمدید را پرداخت نکنید، دسترسی SPID شما تعلیق می‌شود ولی هویت بلافاصله حذف نمی‌شود و تا مدت مشخصی امکان فعال‌سازی مجدد وجود دارد.
بهترین روش ارزان برای گرفتن SPID چیست؟
اگر CIE و PIN دارید، معمولاً می‌توانید از روش‌های آنلاین ارزان یا رایگان استفاده کنید. در میان گزینه‌های فعلی:
- LepidaID برای استفاده شخصی رایگان است؛
- SielteID استفاده شخصی رایگان دارد؛
- PosteID با CIE + PIN بدون هزینه شناسایی فعال می‌شود، ولی از سال دوم €6 هزینه دارد؛
- Namirial با CIE فعال‌سازی رایگان دارد، اما Full از سال دوم هزینه دارد؛
- Aruba و InfoCert از سال دوم هزینه تمدید دارند.
آیا SPID قرار است حذف شود؟
فعلاً خیر. در اکتبر ۲۰۲۵ AgID قراردادهای SPID با Identity Providerها را برای دو سال دیگر تمدید کرد و امکان تمدید بیشتر نیز پیش‌بینی شده است. بنابراین SPID حداقل در کوتاه‌مدت همچنان فعال است.
با این حال، سیاست ملی به‌سمت استفاده گسترده‌تر از CIE و همچنین توسعه IT Wallet حرکت می‌کند. بنابراین ممکن است در سال‌های آینده نقش CIE پررنگ‌تر شود، ولی این به معنی حذف فوری SPID نیست.
CIE چیست و App CieID چیست؟
CIE – Carta d’Identità Elettronica فقط کارت هویت فیزیکی نیست؛ یک هویت دیجیتال رسمی صادرشده توسط دولت ایتالیاست.
اپ رسمی آن CieID نام دارد. این اپ رایگان است و برای ورود به سرویس‌هایی که دکمه «Entra con CIE» دارند استفاده می‌شود.
خود اپ هزینه اشتراک یا تمدید سالانه ندارد. هزینه مربوط به صدور کارت CIE است که مبلغ پایه آن €16.79 است و ممکن است Comune هزینه‌های ثابت یا اداری دیگری نیز اضافه کند.
چطور CIE و App CieID را فعال کنیم؟
روش ساده: سطح ۱ و ۲
اگر CIE دارید یا حتی تازه برای آن درخواست داده‌اید، می‌توانید Credentialهای سطح ۱ و ۲ را فعال کنید.
معمولاً نیاز دارید:
- Codice Fiscale؛
- شماره کارت CIE؛
- نیمه اول کد PUK که هنگام درخواست کارت از Comune یا Consolato دریافت کرده‌اید؛
- شماره موبایل و ایمیلی که هنگام درخواست ثبت کرده‌اید.
پس از فعال‌سازی، می‌توانید با username/password و سپس OTP یا تأیید App CieID وارد شوید. برای سطح ۱ و ۲ داشتن NFC الزامی نیست.
سطح ۳ با NFC
برای بالاترین سطح امنیت:
- App CieID را روی موبایل نصب کنید؛
- CIE را در اپ ثبت کنید؛
- PIN کامل ۸ رقمی را وارد کنید؛
- کارت را پشت گوشی NFC قرار دهید.
نیمی از PIN هنگام درخواست کارت و نیم دیگر همراه کارت ارسال می‌شود.
اگر گوشی NFC نداشته باشیم چه؟
باز هم می‌توانید از CIE استفاده کنید. Credentialهای سطح ۱ و ۲ امکان ورود با password + OTP یا App CieID را بدون خواندن فیزیکی کارت فراهم می‌کنند.
NFC فقط برای سطح ۳ یا زمانی لازم است که سرویس مشخصاً خواندن تراشه کارت را بخواهد.
SPID بهتر است یا CIE؟
| ویژگی | SPID | CIE / CieID |
|---|
| هزینه سالانه | بسته به provider؛ ممکن است رایگان یا پولی باشد | ندارد |
| نیاز به کارت فیزیکی | برای استفاده روزمره خیر | برای Level 1/2 خیر؛ برای Level 3 بله |
| ورود به خدمات PA | بله | بله |
| سرویس‌های خصوصی | بسیار گسترده | فقط سرویس‌هایی که Entra con CIE دارند |
| مدیریت توسط | Identity Providerهای خصوصی/عمومی | دولت ایتالیا / Ministero dell’Interno |
| اعتبار فیزیکی به‌عنوان کارت هویت | خیر | بله |
آیا CIE را می‌توان همه جا به جای SPID استفاده کرد؟
برای خدمات آنلاین Pubblica Amministrazione، تقریباً همیشه بله. دستگاه‌های دولتی باید دسترسی از طریق SPID و CIE را فراهم کنند، بنابراین در سامانه‌هایی مانند INPS، Agenzia delle Entrate، Comune و بسیاری از خدمات عمومی معمولاً هر دو گزینه وجود دارد.
اما برای سرویس‌های خصوصی جواب همیشه بله نیست. بعضی سرویس‌ها فقط SPID را فعال کرده‌اند و بعضی هر دو را دارند. بنابراین اگر زیاد با سرویس‌های خصوصی یا پورتال‌های خاص سروکار دارید، داشتن SPID در کنار CIE هنوز می‌تواند مفید باشد.
تغییر مهم ۲۰۲۶: کارت هویت کاغذی
از ۳ اوت ۲۰۲۶ استفاده عمومی از Carta d’Identità cartacea به پایان رسیده و CIE به فرم استاندارد کارت هویت تبدیل شده است. حتی کارت‌های کاغذی که تاریخ انقضای بعدتری داشتند، تحت مقررات جدید اروپایی دیگر در حالت عادی سند هویتی معتبر برای استفاده‌های جدید محسوب نمی‌شوند.
این تغییر باعث شده داشتن CIE نه‌فقط برای سفر و شناسایی فیزیکی، بلکه برای هویت دیجیتال نیز اهمیت بیشتری پیدا کند.
اگر PIN یا PUK را گم کنیم چه؟
در App CieID امکان بازیابی PUK برای بسیاری از کاربران وجود دارد، مشروط به اینکه قبلاً ایمیل یا شماره موبایل با هویت دیجیتال CIE مرتبط شده باشد. در غیر این صورت می‌توان از Comune برای بازیابی یا اصلاح اطلاعات کمک گرفت.
برای پزشکان، دانشجویان و افراد خارجی کدام بهتر است؟
اگر در ایتالیا resident هستید، بهترین کار این است که CIE فعال داشته باشید و در کنار آن، اگر نیازتان زیاد است، یک SPID نیز حفظ کنید.
برای پزشکان و متخصصان سلامت، SPID/CIE در عمل برای INPS، FSE، سامانه‌های دانشگاهی، Concorsi، Agenzia delle Entrate و سایر خدمات اداری استفاده می‌شود. برای بیشتر این خدمات SPID شخصی کافی است؛ SPID Professionale فقط زمانی لازم است که یک سرویس مشخصاً هویت حرفه‌ای درخواست کند.
برای دانشجویان خارجی و non-EU، گرفتن CIE پس از ثبت residenza می‌تواند بسیار مفید باشد، چون هم یک مدرک هویتی ایتالیایی است و هم می‌تواند مستقیماً برای ورود دیجیتال یا حتی فعال‌سازی SPID استفاده شود.
پیشنهاد عملی AMOFI
اگر امروز در ایتالیا هستید و هنوز هیچ هویت دیجیتالی ندارید:
- اگر CIE ندارید، ابتدا از Comune درخواست CIE کنید؛
- Credentialهای CIE Level 1 و 2 را فعال کنید؛
- App CieID را نصب و دستگاه را certify کنید؛
- اگر به سرویس‌هایی نیاز دارید که فقط SPID دارند، یک SPID کم‌هزینه یا رایگان مانند Lepida/Sielte را نیز فعال کنید؛
- قبل از انتخاب provider، هزینه تمدید سالانه و روش شناسایی را حتماً بررسی کنید.
جمع‌بندی
در ۲۰۲۶ دیگر نمی‌توان فرض کرد همه SPIDها برای همیشه رایگان‌اند. PosteID، InfoCert، Aruba و Namirial برای بعضی مدل‌های استفاده کامل هزینه سالانه دارند، در حالی که Lepida و Sielte همچنان گزینه‌های رایگان شخصی ارائه می‌کنند.
در مقابل، CIE و App CieID یک راه‌حل دولتی، بدون اشتراک سالانه و بسیار قدرتمند برای ورود به خدمات عمومی هستند. برای بیشتر افراد مقیم ایتالیا، داشتن CIE فعال بهترین پایه است و SPID می‌تواند به‌عنوان ابزار مکمل حفظ شود.
منابع: SPID.gov.it و AgID؛ Ministero dell’Interno – Carta di Identità Elettronica؛ Poste Italiane، InfoCert، Aruba، LepidaID، SielteID و Namirial. قیمت‌ها و شرایط تا ۸ اکتبر ۲۰۲۶ بررسی شده‌اند و ممکن است تغییر کنند.
#SPID #CIE #CieID #هویت_دیجیتال #زندگی_در_ایتالیا #INPS #AgenziaDelleEntrate
عکس: Leandro Silva / Unsplash — تصویر تزئینی مرتبط با استفاده از هویت دیجیتال و خدمات آنلاین.
