تاریخ انتشار: ۶ نوامبر ۲۰۲۶
یک کارآزمایی بالینی فاز دوم به نام UNICORN که با مشارکت مراکز ایتالیایی و با محوریت بنیاد IRCCS مؤسسه ملی سرطان میلان (INT) انجام شده، نتایج امیدوارکننده‌ای از استفاده کوتاه‌مدت ایمونوتراپی پیش از جراحی در بیماران مبتلا به سرطان کولون موضعی و قابل جراحی گزارش کرده است. مقاله این پژوهش در ۲ نوامبر ۲۰۲۶ در مجله Nature Medicine منتشر شد.
مطالعه چه چیزی را بررسی کرد؟
در این مطالعه، ۵۶ بیمار مبتلا به سرطان کولون موضعی و قابل برداشت، بر اساس وضعیت ترمیم عدم تطابق DNA یا Mismatch Repair (MMR) به گروه‌های مولکولی تقسیم شدند. درمان پیش از جراحی شامل داروی botensilimab به‌تنهایی یا ترکیب آن با balstilimab بود؛ دو داروی ایمنی‌درمانی که به‌ترتیب مسیرهای CTLA-4 و PD-1 را هدف قرار می‌دهند.
هدف این رویکرد، استفاده از یک دوره کوتاه درمان در فاصله تشخیص تا جراحی و ارزیابی میزان پسرفت تومور در نمونه جراحی بود؛ رویکردی که می‌تواند در آینده به انتخاب دقیق‌تر درمان بر اساس ویژگی‌های مولکولی تومور کمک کند.
مهم‌ترین نتایج
- در گروه دارای نقص ترمیم عدم تطابق DNA یا dMMR / MSI-H که درمان ترکیبی botensilimab و balstilimab دریافت کردند، ۱۰۰٪ بیماران به پاسخ عمده پاتولوژیک رسیدند.
- در همین گروه، در ۱۳ نفر از ۱۴ بیمار (۹۳٪) هیچ سلول توموری زنده‌ای در نمونه جراحی مشاهده نشد؛ یعنی پاسخ کامل پاتولوژیک (pCR).
- در گروه دارای ترمیم سالم MMR یا pMMR / MSS، ترکیب دو دارو پاسخ عمده پاتولوژیک را در ۳۶٪ بیماران ایجاد کرد و پاسخ کامل پاتولوژیک در ۲۹٪ گزارش شد.
- در گروه pMMR که فقط botensilimab دریافت کرد، پاسخ عمده پاتولوژیک مشاهده نشد؛ این تفاوت بر اهمیت ترکیب درمان و انتخاب زیست‌نشانگرهای مناسب تأکید می‌کند.
نقش بیوپسی مایع و DNA توموری در گردش
پژوهشگران علاوه بر بررسی بافت جراحی، تغییرات circulating tumor DNA (ctDNA) را در طول درمان پیگیری کردند. پاک‌شدن ctDNA از خون پس از درمان با پاسخ پاتولوژیک و نبود عود در زمان پیگیری ارتباط داشت. این یافته می‌تواند در آینده به توسعه راهبردهای پایش پاسخ درمان کمک کند، اما هنوز برای تصمیم‌گیری مستقل درباره حذف یا تغییر درمان کافی نیست.
ایمنی درمان و محدودیت‌های پژوهش
عوارض مرتبط با سیستم ایمنی در ۴۱٪ کل بیماران گزارش شد. بیشتر عوارض قابل مدیریت بودند؛ با این حال، ایمونوتراپی می‌تواند عوارضی مانند اسهال و التهاب غدد درون‌ریز ایجاد کند و به پایش تخصصی نیاز دارد.
این نتایج باید با احتیاط تفسیر شوند: مطالعه فاز دوم، غیرتصادفی و شامل گروه‌های نسبتاً کوچک بود؛ بنابراین هنوز نمی‌توان این روش را جایگزین استاندارد جراحی دانست. تأیید نتایج در مطالعات بزرگ‌تر و به‌ویژه کارآزمایی‌های تصادفی فاز سوم ضروری است. همچنین پاسخ کامل پاتولوژیک به‌تنهایی به معنای مجاز بودن کنارگذاشتن جراحی نیست.
اهمیت بالینی
نتایج UNICORN نشان می‌دهد که درمان نئوادجوانت شخصی‌سازی‌شده بر اساس وضعیت MMR ممکن است در بخشی از بیماران مبتلا به سرطان کولون، حتی در برخی تومورهای pMMR که معمولاً به ایمونوتراپی مقاوم تلقی می‌شوند، پاسخ‌های قابل توجهی ایجاد کند. گام بعدی، تعیین دقیق بیمارانی است که بیشترین سود را می‌برند و ارزیابی پیامدهای بلندمدت، عود و ایمنی این راهبرد است.
عکس شاخص: Julia Koblitz / Unsplash؛ تصویر آرشیوی و صرفاً تزئینی است و از تیم پژوهش یا بیماران مطالعه گرفته نشده است.
منابع: Ghelardi F, Ambrosini M, Raimondi A, et al. Neoadjuvant botensilimab with or without balstilimab in pMMR and dMMR colon cancer: the phase 2 UNICORN trial. Nature Medicine. 2 November 2026.؛ Fondazione IRCCS Istituto Nazionale dei Tumori di Milano – خبر پژوهش UNICORN؛ ClinicalTrials.gov: NCT05845450.
#سرطان_کولون #ایمونوتراپی #درمان_نئوادجوانت #پژوهش_پزشکی #Nature_Medicine
