بر اساس مطالعه‌ای که ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶ در مجله PLOS Medicine منتشر شد، افرادی که سهم بیشتری از خواب شبانه‌شان را در مرحله REM و خواب عمیق می‌گذرانند، در سال‌های بعد با خطر کمتری برای ابتلا به ده‌ها بیماری روبه‌رو بوده‌اند. پژوهشگران چینی در این مطالعه داده‌های ۹۵٬۵۵۹ شرکت‌کننده بانک زیستی بریتانیا (UK Biobank) را تحلیل کرده‌اند.
خواب چگونه اندازه‌گیری شد؟
شرکت‌کنندگان با میانگین سنی حدود ۵۶ سال، هفت شبانه‌روز پیاپی یک شتاب‌سنج مچی به دست داشتند. سپس یک مدل یادگیری ماشین از روی این داده‌ها مراحل خواب REM، عمیق و سبک، مدت کل خواب، بیداری‌های پس از به خواب رفتن و میزان نامنظم بودن خواب را برآورد کرد. این افراد به‌طور میانه حدود ۹ سال پیگیری شدند و پرونده‌های سلامتشان از نظر ارتباط با بیش از هزار بیماری و وضعیت بالینی بررسی شد. در تحلیل‌ها اثر سن، جنس، وضعیت اقتصادی‌اجتماعی، سبک زندگی و عوامل محیطی نیز در نظر گرفته شد.
مهم‌ترین یافته‌ها
بیشترین ارتباط به خواب REM، یعنی مرحله‌ای که بیشتر رؤیاها در آن رخ می‌دهد، مربوط بود. با هر حدود ۴۸ دقیقه افزایش خواب REM، خطر ۸۳ بیماری به‌طور معناداری کمتر بود. در میان این بیماری‌ها نارسایی قلبی، دمانس، آلزایمر، پارکینسون و مولتیپل اسکلروزیس دیده می‌شود.
خواب عمیق بیشتر نیز با خطر کمتر هفت بیماری، از جمله دیابت نوع ۲ و افسردگی اساسی، همراه بود. در مقابل، سهم بیشتر خواب سبک با افزایش خطر ۲۸ بیماری ارتباط داشت.
در مورد مدت خواب، افرادی که شبی ۶ تا ۸ ساعت می‌خوابیدند کمترین خطر را برای ۶۹ بیماری داشتند، در حالی که خواب کمتر از ۵ ساعت با بالاترین خطر برای ۳۷ بیماری همراه بود.
محدودیت‌های مطالعه
این پژوهش مشاهده‌ای است و نمی‌تواند رابطه علت و معلولی را ثابت کند. به بیان دیگر، مشخص نیست که تغییر الگوی خواب به بروز بیماری کمک می‌کند یا خود نتیجه مشکلات سلامتی است که هنوز تشخیص داده نشده‌اند. همچنین مراحل خواب با دستگاه مچی و مدل محاسباتی برآورد شده‌اند و نه با پلی‌سومنوگرافی در آزمایشگاه خواب.
منبع: مجله PLOS Medicine، ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶؛ به نقل از ScienceDaily و Medscape
#خواب_REM #سلامت_خواب #پژوهش_پزشکی
عکس: Vitaly Gariev / Unsplash (تصویر تزئینی)
