نتایج تازه پروژه اروپایی BRAVE-WOW تصویری نگران‌کننده از محیط کار درمانی در ایتالیا نشان می‌دهد: در نمونه ایتالیایی این پژوهش، ۶۸٫۱٪ شرکت‌کنندگان گفته‌اند که در محیط کاری‌شان خشونت کلامی دست‌کم گاهی رخ می‌دهد و ۶۵٫۷٪ نیز خشونت روانی را گزارش کرده‌اند. نکته مهم‌تر این است که «بی‌ارزش‌کردن مداوم کار و مهارت حرفه‌ای» برای حدود یک نفر از هر شش شرکت‌کننده به یک تجربه تکرارشونده تبدیل شده است.
این داده‌ها از کجا آمده‌اند؟
این نتایج بخشی از پروژه اروپایی BRAVE-WOW درباره خشونت و آزار در محیط‌های کاری حوزه سلامت است. در ایتالیا، گردآوری داده‌ها با هماهنگی Istituto Superiore di Sanità انجام شده و ۲٬۱۴۹ نفر از ۱۴ ساختار درمانی در پیمایش شرکت کرده‌اند.
FNOMCeO در ۵ اکتبر با انتشار این داده‌ها تأکید کرد که خشونت علیه پزشکان و کارکنان سلامت را نباید به‌عنوان «بخشی عادی از شغل» پذیرفت.
خشونت فقط حمله فیزیکی نیست
یکی از مهم‌ترین یافته‌های پژوهش این است که خشونت در محیط درمان همیشه به شکل درگیری فیزیکی ظاهر نمی‌شود. ۶۵٫۷٪ شرکت‌کنندگان وجود اشکالی از خشونت روانی را در محیط کار گزارش کرده‌اند.
در میان رفتارهای تکرارشونده، بی‌ارزش‌کردن سیستماتیک کار و توانایی حرفه‌ای با نرخ ۱۶٫۳٪ شایع‌ترین مورد بوده و در محیط بیمارستان به ۱۹٫۳٪ رسیده است. بعد از آن، فریاد و توهین با ۱۵٫۱٪ و سوءاستفاده مرتبط با روابط سلسله‌مراتبی با ۱۲٫۱٪ قرار داشته‌اند.
عامل اصلی از نگاه کارکنان: کمبود نیرو و ازدحام
برخلاف تصور رایج، مهم‌ترین عامل مرتبط با خشونت در این پیمایش نه شیفت شب و نه صرفاً محیط اورژانس بوده است. ۵۴٫۳٪ شرکت‌کنندگان، اضافه‌بار کاری و ازدحام را از مهم‌ترین عوامل زمینه‌ساز خشونت و آزار دانسته‌اند.
FNOMCeO می‌گوید این داده‌ها فقط مسئله امنیت فردی نیستند؛ بلکه مستقیماً به سازمان‌دهی خدمات، تعداد نیروی انسانی، زمان انتظار بیماران و کیفیت ارتباط با خانواده‌ها مربوط می‌شوند.
وقتی خشونت مقطعی است، بیشتر از سوی همراهان بیمار گزارش می‌شود
در مواردی که خشونت به‌صورت occasional گزارش شده، خانواده یا همراهان بیمار با ۵۴٫۵٪ شایع‌ترین منبع گزارش‌شده بوده‌اند؛ این رقم در بیمارستان‌ها به ۵۹٫۱٪ رسیده است.
اما وقتی رفتار خشونت‌آمیز یا آزار به شکل تکرارشونده درمی‌آید، الگو تغییر می‌کند. در میان کسانی که تجربه خشونت یا آزار را گزارش کرده‌اند، ۳۷٫۹٪ یک superior یا مسئول را در میان افراد درگیر ذکر کرده‌اند؛ این میزان در بیمارستان‌ها به ۴۳٫۲٪ می‌رسد. پس از آن خانواده بیماران با ۲۵٫۲٪، همکاران با ۲۴٫۴٪ و خود بیماران با ۲۱٫۱٪ قرار دارند.
این اعداد نشان‌دهنده زمینه‌ای هستند که رفتارها در آن گزارش شده‌اند و به معنی نسبت‌دادن مسئولیت کلی به مدیران یا یک گروه حرفه‌ای خاص نیستند.
بعد از گزارش خشونت چه اتفاقی می‌افتد؟
یکی از نقاط نگران‌کننده پژوهش، فاصله میان امکان گزارش‌دادن و احساس حمایت واقعی است. فقط ۳۹٫۲٪ شرکت‌کنندگان معتقد بوده‌اند سازمان محل کارشان در برابر گزارش خشونت به‌طور مؤثر مداخله می‌کند و تنها ۲۰٫۸٪ از وجود حمایت روان‌شناختی خبر داده‌اند.
FNOMCeO بر این اساس خواستار پاسخ سریع‌تر، حمایت حقوقی و روان‌شناختی از قربانیان، بهبود آموزش کارکنان، اطلاع‌رسانی شفاف‌تر به بیماران و خانواده‌ها و ایمن‌ترکردن محیط‌های درمانی شده است.
BRAVE-WOW چیست؟
BRAVE-WOW یک پروژه اروپایی با مشارکت ایتالیا، پرتغال، اسپانیا و اسلوونی است که از سال ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۷ اجرا می‌شود. هدف آن شناسایی خشونت و آزار در محیط‌های کاری، به‌ویژه در بخش سلامت، و طراحی راهکارهای قابل اجرا برای پیشگیری، گزارش و حمایت از افراد آسیب‌دیده است.
یک نکته مهم درباره تفسیر اعداد
این پیمایش روی ۲٬۱۴۹ نفر از ۱۴ ساختار درمانی ایتالیا انجام شده است؛ بنابراین نباید اعداد آن را بدون احتیاط به کل پزشکان و کارکنان سلامت ایتالیا تعمیم داد. با این حال، حجم نمونه و هماهنگی پژوهش با ISS باعث می‌شود نتایج، زنگ خطر جدی درباره کیفیت و امنیت محیط کار درمانی باشند.
پیام اصلی برای حرفه پزشکی
خشونت علیه کارکنان سلامت فقط یک موضوع امنیتی نیست؛ می‌تواند باعث فرسودگی، کاهش رضایت شغلی، ترک SSN و آسیب به کیفیت مراقبت از بیمار شود. همان‌طور که FNOMCeO تأکید کرده، حفاظت از کسی که درمان می‌کند بخشی از حفاظت از حق درمان بیمار است.
منابع: FNOMCeO، ۵ اکتبر ۲۰۲۶؛ پروژه اروپایی BRAVE-WOW؛ گزارش نتایج هماهنگ‌شده در ایتالیا با مشارکت Istituto Superiore di Sanità.
#FNOMCeO #خشونت_علیه_کادر_درمان #محیط_کار_پزشکی #BRAVE_WOW
عکس: Vladimir Fedotov / Unsplash — تصویر تزئینی مرتبط با محیط کاری کارکنان درمان.
