سازمان جهانی بهداشت (WHO) امروز ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ مجموعه راهنمای جدیدی برای پیشگیری و مدیریت بیماری‌های مرتبط با گرما در تجمعات بزرگ، از جمله رویدادهای ورزشی، مذهبی و فرهنگی، منتشر کرد. این راهنما بر پایه مرور شواهد و تجربه رویدادهای بزرگ در کشورهای مختلف تهیه شده و تأکید می‌کند که مدیریت خطر گرما باید بخشی از برنامه‌ریزی اصلی هر رویداد باشد، نه یک اقدام جانبی.
بیش از ۲۲ هزار مورد بیماری مرتبط با گرما در مطالعات بررسی‌شده
مرور شواهد WHO مطالعات منتشرشده بین سال‌های ۱۹۸۰ تا ۲۰۲۵ را شامل می‌شود و نزدیک به نیم میلیون مراجعه پزشکی در تجمعات بزرگ را بررسی کرده است. در میان این موارد، بیش از ۲۲ هزار بیماری مرتبط با گرما ثبت شده بود.
در عین حال، داده‌ها نشان می‌دهند وقتی خدمات پزشکی در محل رویداد به‌خوبی سازمان‌دهی شده باشد، بیش از ۹۰ درصد بیماران می‌توانند همان‌جا درمان شوند و نیاز به انتقال به بیمارستان یا استفاده از آمبولانس کاهش پیدا کند.
چه عواملی خطر را بیشتر می‌کنند؟
قرار گرفتن طولانی‌مدت در فضای باز، تابش مستقیم آفتاب، تراکم بالای جمعیت، دسترسی محدود به آب سالم، فشار ناشی از سفر، ناآشنایی افراد با شرایط آب‌وهوایی محل و افزایش هم‌زمان فشار بر خدمات درمانی از عواملی هستند که می‌توانند خطر بیماری‌های ناشی از گرما را در تجمعات بزرگ بیشتر کنند.
WHO همچنین گزارش کرده است که مرگ‌های مرتبط با گرما از دهه ۱۹۹۰ تاکنون حدود ۶۳ درصد افزایش یافته‌اند و در فاصله سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۱ به‌طور متوسط سالانه حدود ۵۴۶ هزار مرگ مرتبط با گرما برآورد شده است.
راهکارهای پیشنهادی WHO
در راهنمای جدید، مجموعه‌ای از اقدامات هم‌زمان توصیه شده است؛ از جمله دسترسی آسان به آب آشامیدنی سالم و سرویس‌های بهداشتی، فراهم کردن فضاها و تجهیزات خنک‌کننده، تغییر زمان‌بندی برنامه‌ها در ساعات پرخطر، مدیریت جریان جمعیت، حفاظت از کارکنان و داوطلبان، اطلاع‌رسانی عمومی، پایش لحظه‌ای وضعیت سلامت و آماده بودن خدمات پزشکی در محل.
رویکرد «کل رویداد» به جای تمرکز فقط بر فرد
WHO تأکید می‌کند که پیشگیری از گرمازدگی نباید فقط به توصیه‌هایی مانند نوشیدن آب یا استفاده از سایه محدود شود. طراحی محل، حمل‌ونقل، امنیت، ارتباطات، مدیریت جمعیت، آب و بهداشت و نحوه سازمان‌دهی نیروی کار نیز بر دسترسی افراد به خنک‌سازی و مراقبت پزشکی سریع اثر می‌گذارند.
منبع: World Health Organization — 30 September 2026
عکس: Danny Howe / Unsplash (تصویر تزئینی)
#سازمان_جهانی_بهداشت #گرمازدگی #سلامت_عمومی #موج_گرما #تجمعات_بزرگ
