به‌روزرسانی: ۹ اکتبر ۲۰۲۶
Foundation Year / Foundation Course در ایتالیا یک دوره پیش‌دانشگاهی است که بیشتر برای دانشجویان بین‌المللی طراحی شده؛ به‌خصوص کسانی که مدرک دبیرستانشان شرط حداقل ۱۲ سال تحصیل پیش از دانشگاه را برای ورود مستقیم به دانشگاه‌های ایتالیا تأمین نمی‌کند، یا از نظر زبان و دروس پایه نیاز به آماده‌سازی بیشتری دارند.
این دوره «لیسانس» یا «سال اول پزشکی» نیست و قبولی در آن به‌معنی قبولی خودکار در پزشکی، دندانپزشکی یا سایر رشته‌های محدود نیست. Foundation فقط می‌تواند نقص تحصیلی/زبانی را جبران کند و دانشجو بعداً باید شرایط ورود رشته مقصد را هم جداگانه داشته باشد.
Foundation Year دقیقاً برای چه کسانی است؟
به‌طور کلی سه گروه اصلی از آن استفاده می‌کنند:
- دانشجویانی که دیپلم نهایی دارند اما مجموع تحصیل مدرسه‌ای‌شان کمتر از ۱۲ سال است؛
- دانشجویانی که مدرکشان از نظر کشور صادرکننده اجازه ورود مستقیم به دانشگاه را نمی‌دهد یا نیاز به یک سال جبرانی دارند؛
- دانشجویانی که از نظر قانونی امکان ورود دارند، اما می‌خواهند یک سال زبان ایتالیایی/انگلیسی و دروس پایه مثل زیست، شیمی، فیزیک و ریاضی را تقویت کنند.
آیا دانشجوی ایرانی حتماً به Foundation نیاز دارد؟
خیر. ایرانی‌بودن به‌خودی‌خود به معنی نیاز به Foundation نیست. اگر مدرک شما یک دیپلم کامل و معتبر با سابقه تحصیلی کافی برای ورود به دانشگاه باشد، ممکن است بدون Foundation واجد شرایط باشید.
برای مدارک قدیمی‌تر، مسیرهای آموزشی خاص، مدارس بین‌المللی، دیپلم‌های ۱۰ یا ۱۱ ساله یا پرونده‌هایی که دانشگاه درباره equivalence تردید دارد، ارزیابی باید موردبه‌مورد انجام شود.
نکته مهم: یک Foundation Year معمولاً فقط یک سال کمبود تحصیلی را جبران می‌کند. اگر سیستم تحصیلی شما ۱۰ ساله باشد، ممکن است علاوه بر Foundation، مدارک دانشگاهی/پسادبیرستانی دیگری نیز لازم شود.
Foundation برای پزشکی چه فایده‌ای دارد؟
برای داوطلب پزشکی، بهترین Foundationها معمولاً trackهای Science / Medicine / Natural Sciences / Clinical Sciences دارند و روی زیست‌شناسی، شیمی، فیزیک، ریاضی و زبان کار می‌کنند.
اما باید این نکته را جدی دانست:
Foundation جایگزین سیستم پذیرش پزشکی نیست.
- برای Medicina به زبان ایتالیایی، باید قوانین همان سال درباره semestre aperto / semestre filtro و رتبه‌بندی ملی را رعایت کنید؛
- برای Medicine in English، اگر دوره مقصد آزمون ملی یا IMAT/آزمون معادل داشته باشد، Foundation شما را از آن معاف نمی‌کند؛
- برای Dentistry و Professioni Sanitarie نیز قوانین جداگانه همان رشته اعمال می‌شود.
ویزای Foundation Year چیست؟
برای دانشجوی non-EU resident abroad که برای Foundation حضوری وارد ایتالیا می‌شود، مسیر معمول ویزای Study Visa – Type D / University Enrolment است.
روند معمول:
- قبولی یا Letter of Admission از Foundation؛
- pre-enrolment در Universitaly؛
- تأیید درخواست توسط دانشگاه؛
- درخواست ویزای تحصیلی از سفارت/کنسولگری ایتالیا در کشور محل اقامت؛
- پس از ورود به ایتالیا، درخواست permesso di soggiorno per studio معمولاً ظرف ۸ روز کاری.
قبولی دانشگاه صدور ویزا را تضمین نمی‌کند. سفارت همچنان تمکن مالی، محل اقامت، بیمه، مدارک تحصیلی و هدف واقعی تحصیل را ارزیابی می‌کند.
مدارک معمول برای Foundation
بین دانشگاه‌ها تفاوت وجود دارد، اما معمولاً این مدارک درخواست می‌شوند:
- پاسپورت؛
- دیپلم نهایی دبیرستان یا گواهی اشتغال به سال آخر؛
- ریز نمرات؛
- ترجمه رسمی در صورت نیاز؛
- مدرک زبان انگلیسی یا ایتالیایی بسته به برنامه؛
- motivation letter در برخی دانشگاه‌ها؛
- CIMEA / Declaration of Value / legalisation یا Apostille در مرحله پذیرش یا ثبت‌نام نهایی، بسته به دانشگاه؛
- مدارک guardian برای دانشجویان زیر ۱۸ سال، اگر برنامه آنها را بپذیرد.
دانشگاه‌های اصلی ایتالیا با Foundation Year / Course در ۲۰۲۶–۲۷
فهرست زیر بر اساس برنامه‌های رسمی دانشگاهی فعال و قابل‌تأیید در سال ۲۰۲۶ تهیه شده است. همه Foundationهای موجود در ایتالیا لزوماً در این جدول نیستند، اما اینها از مهم‌ترین گزینه‌های دانشگاه‌های دولتی هستند.
| دانشگاه | زبان / مسیر | شهریه اصلی | وضعیت / ددلاین مهم |
|---|
| Pavia | ایتالیایی؛ Humanities، Science & Medicine، Social Sciences، Musicology | €5,000 | برای 2027/28 اولین intake از 1 تا 15 اکتبر 2026 |
| Pisa | دروس اصلی انگلیسی + ایتالیایی؛ Humanities، Science، Social Science | €5,000 + €30 application + €16 bollo | 2026/27 بسته شده |
| Parma | برنامه عمومی؛ مناسب آمادگی دانشگاهی و زبان | €4,000 | ظرفیت 2026/27 پر شده؛ deadlineهای اصلی 15 Jul / 15 Aug / 30 Sep |
| Sapienza Roma | English + Italian؛ Human, Social, Natural Sciences + Clinical prep | €5,000 + €200 application | Application تا 16 Jun 2026؛ Universitaly تا 30 Jun |
| Tor Vergata Roma | انگلیسی | طبق bando سالانه | Window اول 29 Apr–16 Jul؛ window دوم از 31 Aug، صفحه رسمی فعلی می‌گوید تا تکمیل ظرفیت |
| Ca’ Foscari Venezia | General curriculum انگلیسی + study tracks + 300h language module | €5,000 | 12–30 Jan و 9–27 Feb 2026 |
| Siena | Engineering & Science یا Economics & Management؛ انگلیسی + زبان | حدود €4,000 بسته به track | Engineering: تا 22 May 2026؛ Economics: enrollment برای admitted students تا اواخر Nov |
| Catania | Italian B1؛ ترم اول online، ترم دوم in-person؛ 60 CFU | €2,540 | 2026/27 از Oct 2026 تا Jul 2027؛ در مرحله enrolment / visa |
| Messina | Hybrid؛ Math, Biology, Chemistry, Physics | طبق bando | Call اول 23–31 Jul؛ دوم 27 Aug–7 Sep در صورت ظرفیت |
1) University of Pavia — یکی از بهترین گزینه‌ها برای پزشکی
Foundation Year دانشگاه Pavia از شناخته‌شده‌ترین برنامه‌هاست و برای Science and Medicine مسیر اختصاصی دارد.
برای 2027/28:
- مدت: 9 ماه، حضوری؛
- شهریه: €5,000؛
- 200 ساعت زبان و فرهنگ ایتالیایی؛
- 400 ساعت دروس track انتخابی؛
- زبان تدریس: ایتالیایی؛
- حداقل 11 سال تحصیل و دیپلم نهایی؛
- برای دانشجوی نیازمند ویزا: B1 ایتالیایی تا 30 ژوئن 2027؛
- امکان preparatory B1 online با هزینه €500 برای کسانی که هنوز B1 ندارند.
اولین بازه درخواست 2027/28 از 1 تا 15 اکتبر 2026 باز است.
برای تکمیل موفق دوره، حضور حداقل 85% و قبولی در امتحانات دروس و B2 ایتالیایی لازم است.
2) University of Pisa
Pisa برنامه یک‌ساله Foundation Course را از سپتامبر تا ژوئن ارائه می‌دهد و سه track اصلی دارد:
- Humanities؛
- Science؛
- Social Science.
دروس اصلی به انگلیسی هستند و در کنار آن زبان ایتالیایی از سطح مبتدی تا حدود B1/B2 تقویت می‌شود.
شهریه 2026/27:
- €5,000 در 5 قسط؛
- €30 application fee؛
- €16 marca da bollo در قسط اول.
Foundation Pisa به دانشجو حق درخواست برای رشته‌های کارشناسی/چرخه واحد دانشگاه را می‌دهد، اما تضمین قبولی در رشته‌های محدود نیست.
در حال حاضر پذیرش 2026/27 بسته شده است.
3) University of Parma
Foundation Year Parma حدود 10–11 ماه طول می‌کشد و برای دانشجویانی است که قصد ادامه تحصیل در Parma یا دیگر دانشگاه‌های ایتالیا دارند.
شهریه عمومی 2026/27 برابر €4,000 است و شامل آموزش، tutoring، مواد آموزشی و برخی پوشش‌های دانشگاهی می‌شود؛ ولی اقامت، غذا، بیمه درمانی، ویزا و هزینه زندگی جداست.
Deadlineهای 2026:
- Early Birds: 15 جولای؛
- Regular و Dante: 15 آگوست؛
- داوطلبان پزشکی که پس از آزمون/پذیرش موفق نشده‌اند: تا 30 سپتامبر.
ظرفیت 2026/27 اکنون پر شده است.
4) Sapienza University of Rome
Foundation Year Sapienza برای دانشجویان پزشکی جذاب است چون علاوه بر Natural Sciences شامل Clinical Sciences preparatory classes نیز هست.
ساختار 2026/27:
- اکتبر: Italian A1–A2 online؛
- نوامبر تا فوریه: 200 ساعت Italian language & culture تا B1–B2؛
- فوریه تا مه: 160 ساعت Human / Social / Natural Sciences؛
- مه تا ژوئن: 40 ساعت preparatory classes شامل Clinical Sciences برای Medicine/Nursing/Psychology.
Natural Sciences شامل Biology، Chemistry، Mathematics و Physics است.
شرایط مهم:
- حداقل 11 سال schooling + دیپلم؛
- English حداقل B2؛
- Italian برای ورود اولیه لازم نیست؛
- 100 ظرفیت؛
- حداقل 75% حضور.
هزینه‌ها:
- Application fee: €200؛
- Tuition: €5,000؛
- قسط اول €1,500 تا 30 اکتبر 2026؛
- قسط دوم €3,500 تا 18 دسامبر 2026.
برای non-EU resident abroad، pre-enrolment در Universitaly تا 30 ژوئن 2026 لازم بود.
5) Rome Tor Vergata
Tor Vergata یک Foundation Course یک‌ساله به زبان English دارد.
برای 2026/27 شرط زبان طبق اصلاحیه رسمی حداقل B1 English است. داوطلب باید دیپلم کامل داشته باشد و در صورت کمبود 12 سال schooling از Foundation برای جبران استفاده کند.
بازه‌های پذیرش اعلام‌شده:
- 29 April–16 July 2026؛
- از 31 August 2026 برای window دوم.
صفحه فعلی دانشگاه اعلام کرده window دوم تا تکمیل ظرفیت ادامه دارد؛ بنابراین قبل از هر اقدامی باید availability واقعی پورتال بررسی شود.
6) Ca’ Foscari University of Venice
Foundation Year Ca’ Foscari یک برنامه بسیار ساختاریافته برای دانشجویان بین‌المللی است.
اجزا:
- General Curriculum به زبان انگلیسی؛
- Study Track متناسب با رشته آینده؛
- Language Module با حدود 300 ساعت آموزش زبان.
شرایط اصلی 2026/27:
- 11 سال تحصیل + دیپلم کامل؛
- English B2؛
- برای برخی trackهای ایتالیایی، Italian سطح مربوط نیز لازم است؛
- برای افراد زیر 18 سال مدارک اضافی.
شهریه: €5,000 در سه قسط €300 + €1,700 + €3,000.
تعداد محدودی fee reduction به مبلغ €2,000 نیز بر اساس merit و motivation وجود دارد.
بازه‌های درخواست 2026/27: 12–30 ژانویه و 9–27 فوریه 2026.
7) University of Siena
Siena دو Foundation اصلی دارد:
- Engineering and Science؛
- Economics and Management.
دروس به انگلیسی ارائه می‌شوند و آموزش ایتالیایی A2 و انگلیسی B2 نیز بخشی از برنامه است.
برای Engineering & Science در 2026/27 تعداد 58 ظرفیت اعلام شده و deadline اصلی 22 May 2026 بوده است.
هزینه کلی بسته به track حدود €4,000 است؛ برای Economics & Management هزینه ثبت‌نام شامل €500 confirmation + €3,500 tuition + €16 bollo است.
این Foundation برای علوم/مهندسی خوب است، اما اگر هدف اصلی شما Medicine باشد، Pavia، Sapienza یا Messina معمولاً track مستقیم‌تری به علوم پزشکی دارند.
8) University of Catania
Catania در 2026/27 Foundation یک‌ساله 60 CFU ارائه می‌دهد.
ویژگی مهم:
- حداقل 11 سال schooling؛
- دیپلم نهایی؛
- Italian B1؛
- ترم اول عمدتاً online؛
- ترم دوم حضوری در Catania؛
- حداقل 80% حضور.
شهریه کل: €2,540، شامل €2,000 پیش‌پرداخت و €540 مانده.
هزینه شامل CILS B2 و گواهی زبان انگلیسی ALTISSIA نیز می‌شود.
9) University of Messina — گزینه جالب برای Medicine/IMAT
UniME Foundation Course در 2026/27 برنامه‌ای جدید و hybrid است.
تمرکز علمی آن روی:
- Mathematics؛
- Biology؛
- Chemistry؛
- Physics.
دانشگاه صراحتاً آن را برای داوطلبانی که قصد آمادگی برای IMAT / Medicine and Surgery دارند نیز مناسب معرفی کرده است.
ترم اول online و ترم دوم حضوری در Messina برگزار می‌شود.
Callهای 2026/27:
- 23–31 July 2026؛
- 27 August–7 September 2026 در صورت باقی‌ماندن ظرفیت.
کدام Foundation برای پزشکی بهتر است؟
| هدف | گزینه‌های مناسب‌تر | چرا؟ |
|---|
| Medicine ایتالیایی | Pavia، Sapienza | Science / Medicine یا Natural + Clinical Sciences و تقویت ایتالیایی |
| Medicine in English / IMAT | Messina، Sapienza، Pisa | پایه قوی Biology، Chemistry، Physics و Math؛ Messina صریحاً IMAT را ذکر می‌کند |
| مهندسی / Science | Siena، Pisa، Ca’ Foscari | trackهای علمی / مهندسی مشخص |
| Economics / Business | Siena، Ca’ Foscari، Pisa | trackهای Social / Economics |
| یادگیری جدی ایتالیایی | Pavia، Sapienza، Catania | مسیر زبان ایتالیایی پررنگ و ساختاریافته |
آیا Foundation یک دانشگاه در دانشگاه دیگر پذیرفته می‌شود؟
نه همیشه به‌صورت خودکار. Foundation باید توسط یک مؤسسه آموزش عالی معتبر ارائه شود و دانشگاه مقصد نیز آن را برای جبران شرط schooling بپذیرد.
Sapienza مثلاً اعلام کرده Foundation certificate را زمانی می‌پذیرد که صادرکننده یک Higher Education Institution معتبر باشد.
قبل از پرداخت شهریه، به Admission Office دانشگاه مقصد ایمیل بزنید و دقیقاً بپرسید:
“Will this Foundation Year certificate satisfy the missing schooling-year requirement for admission to [degree name]?”
Foundation با Foundation Course تک‌درس فرق دارد؟
بله. بعضی دانشگاه‌ها علاوه بر Foundation کامل، امکان single modules یا corsi singoli دارند. اینها ممکن است برای جبران یک requirement محدود مناسب باشند، ولی همیشه معادل یک Foundation Year کامل نیستند.
آیا بعد از Foundation ورود به همان دانشگاه تضمین است؟
خیر. در رشته‌های open access ممکن است مسیر ساده‌تر باشد، اما در رشته‌های numero programmato باید آزمون، رتبه‌بندی یا سایر شروط را رعایت کنید.
Foundation در بهترین حالت:
- شرط schooling را جبران می‌کند؛
- زبان را بالا می‌برد؛
- برای آزمون‌ها آماده می‌کند؛
- گاهی آزمون زبان داخلی دانشگاه را حذف می‌کند؛
- ولی ظرفیت یا رتبه قبولی را تضمین نمی‌کند.
هزینه واقعی Foundation فقط شهریه نیست
بودجه واقعی باید این موارد را هم شامل کند:
- شهریه Foundation؛
- application fee و bollo؛
- ترجمه و legalisation/CIMEA/DoV؛
- هزینه ویزا؛
- بیمه درمانی؛
- permesso di soggiorno؛
- اجاره خانه و deposito؛
- هزینه زندگی؛
- کتاب و حمل‌ونقل؛
- هزینه آزمون ورودی رشته مقصد.
آیا می‌شود با Foundation برای ویزا اقدام کرد و بعد رشته دیگری خواند؟
هدف ویزا باید واقعی و منطبق با برنامه تحصیلی شما باشد. Foundation مسیر قانونی برای آماده‌سازی ورود به دانشگاه است، اما نباید صرفاً به‌عنوان «راه ورود به ایتالیا» بدون برنامه تحصیلی واقعی استفاده شود.
پس از Foundation برای ورود به دوره اصلی باید پذیرش جدید، enrollment صحیح و تمدید permesso بر اساس وضعیت تحصیلی واقعی انجام شود.
دانشجوی زیر 18 سال
بعضی Foundationها دانشجوی زیر 18 سال را قبول می‌کنند، اما شرط حداقل سن، تاریخ رسیدن به 18 سالگی و guardian متفاوت است.
مثلاً Pavia حداقل 17 سال هنگام درخواست و 18 سال تا پایان برنامه را می‌خواهد؛ Ca’ Foscari برای 2026/27 شرط کرده دانشجو تا 31 دسامبر همان سال به 18 سالگی برسد.
اشتباهات رایج
- فرض اینکه Foundation = قبولی پزشکی؛
- پرداخت شهریه قبل از بررسی پذیرش certificate در دانشگاه مقصد؛
- اشتباه گرفتن 11-year schooling با «تمام‌نکردن سال آخر دبیرستان»؛
- نادیده گرفتن deadline Universitaly و ویزا؛
- انتخاب Foundation انگلیسی برای رشته‌ای که بعداً نیاز به B2 Italian دارد؛
- محاسبه نکردن هزینه واقعی زندگی؛
- شروع دیرهنگام CIMEA/DoV/ترجمه؛
- اعتماد به مؤسسات خصوصی بدون بررسی accreditation.
چک‌لیست انتخاب Foundation
- اول بررسی کنید واقعاً Foundation لازم دارید یا نه.
- رشته نهایی خود را مشخص کنید.
- از دانشگاه مقصد درباره قبول Foundation انتخابی تأیید کتبی بگیرید.
- زبان Foundation و زبان رشته نهایی را مقایسه کنید.
- Science / Medicine track را برای پزشکی ترجیح دهید.
- شهریه + زندگی + ویزا را کامل محاسبه کنید.
- deadline دانشگاه و Universitaly را جداگانه یادداشت کنید.
- شرایط refund در صورت visa refusal را بخوانید.
- اگر زیر 18 سال هستید، guardian/accommodation را از ابتدا حل کنید.
- به این امید Foundation نروید که آزمون رشته محدود حذف می‌شود؛ معمولاً نمی‌شود.
وضعیت فعلی در اکتبر ۲۰۲۶
برای اغلب Foundationهای 2026/27، application اصلی بسته شده یا دوره در حال شروع است. مهم‌ترین فرصت تازه در زمان انتشار این راهنما Pavia Foundation Year 2027/28 است که اولین intake آن از 1 تا 15 اکتبر 2026 باز شده است.
برای سایر دانشگاه‌ها، اگر deadline گذشته، بهتر است صفحه official را برای 2027/28 دنبال کنید؛ تاریخ‌ها معمولاً عین سال قبل تکرار نمی‌شوند.
جمع‌بندی
Foundation Year یک ابزار بسیار مفید برای دانشجوی بین‌المللی است، اما فقط وقتی درست انتخاب شود. اگر مشکل شما کمبود یک سال schooling است، Foundation معتبر می‌تواند آن را جبران کند. اگر مشکل اصلی زبان یا آمادگی علمی است، track مناسب می‌تواند شانس موفقیت در سال اول دانشگاه را بالا ببرد.
برای پزشکی، Foundationهایی مثل Pavia، Sapienza و Messina به‌دلیل تمرکز روی علوم پایه و/یا پزشکی جذاب‌ترند؛ اما هیچ‌کدام جایگزین سیستم پذیرش رسمی Medicine یا Dentistry نیستند.
منابع: Università di Pavia Foundation Year؛ University of Pisa Foundation Course؛ University of Parma Foundation Year؛ Sapienza Foundation Year 2026/27؛ Tor Vergata Foundation Course؛ Ca’ Foscari Foundation Year؛ University of Siena Foundation Courses؛ University of Catania Foundation Year؛ University of Messina Foundation Course؛ Universitaly. اطلاعات تا ۹ اکتبر ۲۰۲۶ به‌روز شده‌اند.
#FoundationYear #FoundationCourse #تحصیل_در_ایتالیا #پزشکی_ایتالیا #IMAT #Universitaly #ویزای_تحصیلی #آزمون_و_آمادگی
شرایط، هزینه و deadline Foundationها سالانه تغییر می‌کند. قبل از پرداخت هر مبلغ، bando و صفحه رسمی همان سال را بررسی کنید.
عکس: Caio Fernandes / Unsplash — تصویر مرتبط با فضای دانشگاهی در ایتالیا.
